We worden vandaag om de oren geslagen met gezondheidsadvies. Maar de tips liggen vaak zo ver uiteen, dat het koortsachtig zoeken blijft naar dé juiste aanpak. Maar volgens dokter en auteur Servaas Bingé is dat net het probleem: een eenduidige oplossing bestaat niet meer. Zijn visie op de toekomst van geneeskunde: het 4P-model (predictive, preventive, personalized en participatory). Bij Alan vroegen we om een extra woordje uitleg. 

Preventive: it’s all about healthitude

Servaas Bingé kennen velen als huisarts, al was hij ook een tijd actief als ploegdokter in het wielrennen en begeleidde onder meer André Greipel en Thomas De Gendt naar verschillende van hun overwinningen. Daar kreeg zijn kijk op geneeskunde een kentering, en sindsdien zweert hij bij ‘healthitude’. Deze visie, een samentrekking van ‘health’ en ‘attitude’ krijgt sinds COVID-19 nog meer gehoor. “Sinds de coronacrisis is ons gezondheidsbewustzijn groter geworden”, betuigt Servaas. “Een gezonde geest in een gezond lichaam is niet langer een garantie. Die wetenschap leefde al bij het ietwat oudere publiek, maar nu heeft ze ook de jongere populatie bereikt. En zo heeft ook de preventieve geneeskunde aan belang gewonnen.” 

“Onze samenleving heeft een andere en niet-gemedicaliseerde kijk op preventie nodig”

Beter voorkomen dan genezen, dus – wellicht de kern van het 4P-model. Servaas vindt dat de traditionele gezondheidszorg daar nog achterop hinkt. “Het probleem beperkt zich niet tot de curatieve werkwijze van het gros van de gezondheidsinstellingen”, gaat hij verder. “Voor alle duidelijkheid: genezing is en blijft cruciaal. Maar laten we minstens zoveel belangstelling hechten aan wat vooraf komt. Mensen bezoeken meestal pas een dokter eens ze bepaalde klachten ervaren. Ik denk dat dat misschien komt doordat onze samenleving in de eerste plaats al een verkeerd idee heeft van wat preventie nu precies behelst. Want in de media wordt dat allemaal nogal gemedicaliseerd. Maar pillen en supplementen zijn vaak niet de juiste oplossing. Wil je echt gezondheidsproblemen voorkomen, dan moet je vooral je levensstijl aanpakken.” 

Personalized: individuele benadering centraal

Volgens Servaas behelst dat gezonde voeding, voldoende beweging, slaap en mentale zorg. Alleen is de invulling verschillend bij iedereen. “Er bestaat geen one size fits all”, verduidelijkt Servaas. “We hebben ons eigen DNA, maar daarbij komt nog het DNA van die anderhalve kilo bacteriën van ons darmmicrobioom. Zoiets vraagt per definitie om een individuele benadering. Daarom zie je dat pakweg intermittent fasting voor de ene uitstekend werkt, terwijl de andere er zich net slechter door voelt. En dus geef ik mensen steeds mee dat het eigenlijk een kwestie is van experimenteren, falen en opnieuw beginnen.

“We onderschatten de neuroplasticiteit van onze hersenen: ieder van ons kan nieuwe gewoonten ontwikkelen”

De theorie klinkt mooi en behapbaar, maar hoe realistisch is ze in een realiteit bomvol desinformatie, een stijgend aantal mentale aandoeningen en vaak nog onbetaalbare psychische zorg? Servaas geeft toe dat het allesbehalve eenvoudig is om door de bomen nog het bos te zien. “Natuurlijk zijn er barrières”, bevestigt hij. “Artsen weten ook wel dat ze rekening moeten houden met de medische context en problemen van ieder individu. “Maar in plaats van medicatie aan te reiken als enige antwoord, moet er volgens mij meer worden geïnvesteerd in gedragsverandering. In de ondernemers- en sportwereld bestaat er zoiets als de growth mindset. We onderschatten voortdurend de neuroplasticiteit van onze hersenen – het vermogen om zich altijd en overal te ontwikkelen en aan te passen. Dat vereist opnieuw een gepersonaliseerde werkwijze, want ieder van ons heeft eigen intrinsieke en extrinsieke motivaties om andere gewoontes te vormen.”

Participatory: iedereen hoort erbij

Servaas meent dat er drie elementen nodig zijn om iemands gedrag te veranderen: autonomie, kennis en verbondenheid. Die eerste twee zijn quasi vanzelfsprekend. Zo is het logisch dat iemand idealiter er zélf bewust voor kiest om gezond te leven. En daarvoor is de juiste, correcte informatie een must. Maar wat houdt die verbondenheid juist in? “Ieder individu heeft de nood om ergens bij te horen”, licht Servaas toe. “Mensen die pakweg een ketodieet proberen, willen dat delen met anderen. Dat hoort bij onze zoektocht naar identiteit. Daarom is voetbal ook zo’n populaire sport: er is een zekere emotionele lading.” 

“Om een succesvol welzijnsbeleid bol te werken, is het een slim idee om een kernteam samen te stellen. Dat team is verantwoordelijk voor het betrekken van iedereen in het bedrijf.”

Een gezonde levensstijl is met andere woorden een gedeelde inspanning. “In een professionele context is die betrokkenheid evenzeer cruciaal voor een goed eindresultaat”, gaat Servaas verder. “Om een succesvol welzijnsbeleid bol te werken, is het een slim idee om een kernteam samen te stellen. Dat team is verantwoordelijk voor het betrekken van iedereen in het bedrijf. Wanneer het welzijnsbeleid dan wordt uitgerold, zal je merken dat iedereen bereid is om zich in te zetten.”

Predictive: de data heeft het laatste woord

De hypergeconnecteerde wereld van vandaag biedt ongelooflijk veel opportuniteiten om een gezonde levensstijl toegankelijk te maken. En dat vooral op een datagedreven manier te doen. Eerder richtte Servaas mee emma.health op, een online platform voor medische risicoprofilering. “Op basis van big data kunnen we predictieve analyses doen”, klinkt het. “In plaats van te wachten tot mensen ziek worden, voorspellen we dus wanneer dat gebeurt. Zo kunnen tot een preventief gezondheidszorgsysteem komen.

En daar stopt het niet. Servaas heeft al een tweede start-up in de startblokken staan. Leadlife zal met de door emma.health verkregen data gepersonaliseerde coachingtrajecten doen. Hij krijgt regelmatig de vraag of de digitalisering klassieke zorginstellingen overbodig zal maken. Maar als het van hem afhangt, gaan digitale gezondheidsoplossingen en menselijke hulpverlening net hand in hand. “Doordat gezondheidszorg zo individueel afhankelijk is, zal die vrees niet zo terecht blijken. “Ik denk dat we in heel wat sectoren al hebben vastgesteld dat het telkens een en-en verhaal is. Met de technologische mogelijkheden gaan we in elk geval een interessante toekomst tegemoet”, besluit Servaas.

Ook benieuwd naar de voordelen van digitalisering in gezondheidszorg? Als volwaardige gezondheidspartner staat Alan aan jouw zijde om werknemerswelzijn naar een hoger niveau te tillen. Reactief als het moet, proactief als het mag. Let’s talk!